Poster

ΤΟ ΠΡΑΣΙΝΟ ΒΙΒΛΙΟ (GREEN BOOK) – 2018

Σκηνοθεσία : Πήτερ Φαρέλι

Πρωταγωνιστούν : Βίγκο Μόρτενσεν, Μαχερσάλα Άλι, Λίντα Καρντελίνι

Αρχές δεκαετίας του εξήντα, ο Τόνι εργάζεται ως πορτιέρης σε κλαμπ του Μπρούκλιν, όταν όμως το κλαμπ κλείσει βρίσκει δουλειά σαν σωφέρ ενός μαύρου μουσικού με κλασσική παιδεία. Η αποστολή του Τόνι δύσκολη γιατί εκτός από σωφέρ θα πρέπει να αναλάβει και το ρόλο του σωματοφύλακα καθώς ο μουσικός ξεκινά μια περιοδεία προκειμένου να δώσει συναυλίες στον ρατσιστικό αμερικάνικο νότο, εκεί δηλαδή όπου οι μπελάδες δεν αργούν να συμβούν.

Η ταινία βασίζεται σε αληθινή ιστορία, κρατάμε βέβαια κάποιες επιφυλάξεις για την πιστή μεταφορά των γεγονότων μια και στο σενάριο συνεργάστηκε ο Νικ Βαλελόνγκα, ο γιος του Τόνι, αλλά ίσως αυτό δεν θα πρέπει να μας απασχολήσει και πολύ. Άλλο ένα buddy movie λοιπόν με δύο αταίριαστους χαρακτήρες που στην πορεία αρχίζουν να δένονται; Φαινομενικά ναι, ο Ιταλός άξεστος, ευέξαπτος, λιγάκι ρατσιστής, μεγαλωμένος στο “σχολείο του δρόμου” από την μία και από την άλλη ο μαύρος καλλιεργημένος μουσικός, με το ψύχραιμο ύφος και την λιγάκι σνομπ συμπεριφορά. Ευτυχώς το φιλμ ξεφεύγει γρήγορα από τη φόρμουλα του buddy movie, οι συγκρούσεις και οι διαφορές των δύο βασικών ηρώων είναι πολύ προσεκτικά γραμμένες, πολύ μαεστρικά σκηνοθετημένες, πολύ επιδέξια ερμηνευμένες. Δεν υπάρχουν υστερίες, δεν υπάρχουν κλισέ εντάσεις για να τονίσουν αυτές τις διαφορές, δεν υπάρχει φτηνό χαζοχιουμοράκι για “απενοχοποιημένη απόλαυση”. Η χημεία μεταξύ των δύο πρωταγωνιστών έχει το πάνω χέρι. Τα όσκαρ τα παρακολουθώ χωρίς το πάθος που είχα παλιά απλώς δε θα εκπλαγώ καθόλου αν ένας από τους δύο πάρει το χρυσό αγαλματάκι. Οι Μόρτενσεν και Άλι είναι από τα καλύτερα “κόντρα-ντουέτα” που έχω δει τα τελευταία χρόνια στη μεγάλη οθόνη.

ΛΛ

Ερχόμαστε τώρα στη σκηνοθεσία, ποιος να το πίστευε λοιπόν ότι ο σκηνοθέτης ταινιών όπως το ΚΑΤΙ ΤΡΕΧΕΙ ΜΕ ΤΗ ΜΑΙΡΗ ή το Ο ΗΛΙΘΙΟΣ ΚΑΙ Ο ΠΑΝΗΛΙΘΙΟΣ θα μπορούσε να γυρίσει μία τόσο ενδιαφέρουσα και απολαυστική ταινία. Συχνά εμείς οι θεατές κάνουμε αυτό το λάθος, μπλέκουμε την ικανότητα του σκηνοθέτη με την ποιότητα της ταινίας. Επειδή διαβάζω διάφορα, και επειδή στην Ελλάδα η κουλτούρα της “δικαιωμένης φτήνιας” καθώς και του “ακομπλεξάριστου” καλά κρατούν από μερικές Μανταμ Σουσούδες (αρσενικές και θηλυκές) που ασχολούνται με το σινεμά ξεκαθαρίζω πως με εξαίρεση κάποιες καλές στιγμές του ΚΑΤΙ ΤΡΕΧΕΙ ΜΕ ΤΗ ΜΑΙΡΗ και τις δύο παραπάνω ταινίες τις θεωρώ στην καλύτερη περίπτωση ανόητες, ναι μεν ο Φαρέλι τα πάει περίφημα στη περίπτωση του Πράσινου Βιβλίου αλλά μην αρχίζουμε να μιλάμε και για παρεξηγημένα “διαμάντια” του παρελθόντος τα οποία δεν είχαμε καταλάβει.

Η αφήγηση έχει και δύναμη και ουσία και δεν καταλαβαίνεις για πότε περνάει η ώρα. Εξαιρετικός ρυθμός, πολύ όμορφα πλάνα, σπουδαία αναπαράσταση της εποχής. Το Πράσινο Βιβλίο είναι από τις ταινίες ορισμός του “όλα πήγαν όπως έπρεπε”. Πέρα από τις υπέροχες ερμηνείες των δύο πρωταγωνιστών δεν υπάρχει έστω και ένας ηθοποιός που να υστερεί, φαίνεται πως όλοι είχαν πιστέψει στο φιλμ και αυτό βγήκε. Άλλο ένα ατού του Βιβλίου είναι και το ότι παρόλο που διαδραματίζεται την εποχή κατά την οποία ο ρατσισμός στο Νότο ήταν απίστευτα έντονος και μάλιστα με τις ευλογίες των τοπικών αρχόντων, δεν υπάρχουν απλοϊκές ηθικολογίες και καθώς πρέπει μηνύματα, οι όποιες αντιρατσιστικές αναφορές παρουσιάζονται με πολύ έξυπνο, λιτό και ουσιαστικό τρόπο. Προσέξτε μόνο το καταπληκτικό παίξιμο του Άλι στην σκηνή στην οποία αναρωτιέται που τελικά ανήκει, οι άνθρωποι της φυλής του τον θεωρούν ξένο και για τους λευκούς παραμένει ακόμα ένας “αράπης”.

Το χιούμορ είναι τόσο καλοδουλεμένο και γεμάτο ποιότητα που όσες φορές γελάς παράλληλα θαυμάζεις. Ένα δείγμα αυτού του ποιοτικού χιούμορ είναι οι στιγμές όπου ο Ντοκ (ο μουσικός) συμβουλεύει τον Τόνι να στέλνει στη γυναίκα του τρυφερά ερωτικά γράμματα. Τελικά το Πράσινο Βιβλίο έχει και κάτι από buddy movie, και κάτι από Road Movie αλλά και κάτι από αντιρατσιστικό φιλμ, αλλά μόνο κάτι, δεν το κατατάσσει κανείς σε κάποια από τις παραπάνω κατηγορίες, ίσως γιατί αυτό που ήθελε ο Φαρέλι ήταν ένα καλογραμμένο σενάριο γύρω από τις ανθρώπινες σχέσεις. Οι σχέσεις του Τόνι και του Ντοκ προχωρούν, εξελίσσονται, και εξετάζονται προσεκτικά και από τους σεναριογράφους αλλά και από τον σκηνοθέτη.

Χωρίς να μας αφήσει με ανοιχτό το στόμα, Το Πράσινο Βιβλίο είναι από τα φιλμ τα οποία τα χαρακτηρίζεις αψεγάδιαστα! Δε πρόκειται να προβληματιστείς μεν αλλά θα ψυχαγωγηθείς και θα απολαύσεις πάρα πολύ καλό κινηματογράφο δε, θα θυμηθείς εποχές όπου μέσα από την απλότητα έβγαιναν ταινίες που τις χαιρόσουν για καιρό. Και για να ξαναπάμε στο κομμάτι των όσκαρ, ας μην πάρει κανένα αυτή η ταινία, αξίζει να τη δείτε γιατί είναι από τα καλύτερα δείγματα σινεμά του 2018. Από αυτές τις ταινίες που όταν θα πέσουν οι τίτλοι τέλους η πρώτη λέξη που σου έρχεται στο μυαλό είναι…Μπράβο!